سرانجام
سیاست نگاه به شرق
سرانجام
قطعنامه تحریم محدودعلیه ایران در سازمان ملل متحد به
تصویب رسیدو آمریکا توانست گام دیگری در راه مقابله
با ایران بردارد .
با
کشانده شدن موضوع فعالیت های هسته ای ایران به عرصه
بین المللی وبهره برداری آمریکا از این مسئله درراستای
تسویه حساب های خصمانه خود با ایران وتلاش های گسترده
سردمداران کاخ سفید برای اثبات غیر صلح آمیز بودن برنامه
هسته ای ایران وارجاع پرونده به شورای امنیت سازمان ملل،
دولت اصلاحات برمبنای اصل تنش زدایی درسیاست خارجی
وبا درک اوضاع حاکم برجهان وموقعیت زمانی و مکانیی که
ایران در ان قرار گرفته بود .تعامل وگفتگو و مذاکره با اتحادیه اروپا
درمقابله با شیوه ی اتخاذ شده ازجانب آمریکا را
برگزیدوتوانست با درپیش گرفتن این سیاست از یک سوعملاً
از رفتن پرونده به سازمان ملل وبه وجود آمدن پی آمدهای خطر
آفرین آن برای کشورممانعت به عمل آوردواز سوی دیگر
گاهی کند و گاهی تند بادرنظرگرفتن اوضاع بین المللی به
فعلیت های هسته ای ادامه داهد .
باروی
کارآمدن دولت نهم این سیاست موردانتقادشدید کارگزاران
جدید قرارگرفت واعلام نمودند ازاین به بعد سیاست نگاه به شرق را
جانشین روش تعامل با غرب خواهتدنمود .اتخاذاین موضع ونیز موضعگیری
های تند وغیر دیپلماتیک دولت نهم ، وجود ذهنیت غرب
ستیز بودن دولت جدید ایران درعرصه بین المللی موجب
قطع مذاکرات بادول اروپا یی وبوجود آمدن زمینه ای مناسب
برای پیشبرد اهداف موردنظرآمریکاگردید .
کارشناسان
مسائل سیاسی ازهمان ابتدای اعلام این سیاست،
پیش بینی می کردند که :سرانجام سیاست نگاه به شرق
چیزی غیراز به خطرافتادن مافع ملی کشور وزسیدن
آمریکا به هدفش درپی نخواهد داشت .
درسایه
ی سیاست نگاه به شرق ودرمدت کوتاه روی کارآمدن دولت نهم
دوقطعنامه علیه ایران درسازمان ملل به تصویب رسید ه است
که جای تأمل دارد .
آمریکا
درمقابله با ایران باتوجه به تجربیاتی که در حمله به عراق کسب
نموده بود این باراستراتژی سه مرحله ای اقتاع ، اجماع واجبار (
مطرح شده درسحن هفته 25/1/85 ) را برگزید تابه دورازایجادحساسیت
درعرصه بین المللی مرحله به مرحله به نیات خود جامه ی عمل
بپوشاند .دیپلماسی کاخ سفید براین قرارگرفت تا این
استراتژی سه مرحله ای را درپوشش منشورملل متحدپیاده نماید
.
برای
نیل به این منظور لازم بود که :
1- به
استنادفصل ششم منشورملل متحد تهدید آمیزبودن فعالیت های
هسته ای ایران را برای صلح وامنیت جهانی مطرح وتلاش
نمایداعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل را قانع سازد که
موضوع از طریق روشهای پیش بینی شده درماده 33 منشور
قابل حل وفصل نیست ، باید پرونده به سازمان ملل ارجاع گردد .آنچه که
آمریکا را دراین مورد یاری نمود قطع مذاکزه با اروپا
واتخاذسیاست نگاه به شرق بود .علی رغم مقاومت های مصلحتی
چین وروسیه درنهایت با رأی آن ها پرونده به سازمان ملل
ارجاع شد .
2 –گام دوم آمریکا برای صدور قطعنامه ای
علیه ایران به استناد مواد 39و 40 از طرف شورای امنیت ایجاداجماع
بودتا ضمن احراز تهدید آمیز بودن اقدامات هسته ای ایران
زمینه را برای برداشتن گامهای بعدی به استناد مواد41و42
فراهم نماید .لذا اولین قطغنامه توصیه ای درسازمان ملل
علیه ایران صادرگردید .این بار نیز چین
وروسیه که درسیاست نگاه به شرق برایشان حسابی باز شده
بودتا دقیقه 90 درپی کسب امتیاز برای خود نفره رفتند و
سرانجام نیز با آمریکا همدست شدند.
3- آمریکا که درنیل به ما جراجویی
های خود برعلیه ایران موفق گشته بود مرحله اقناع واجماع راپشت
سربگذراندبه آسانی توانست آخرین بخش استراتژی ضد
ایرانی خود یعنی اجبار را اجرا نماید لذا شورای
امنیت را مجبورنمود تا به استناد ماده41 قطعنامه ی تحریم محدود
ایران را صادرنماید که درآن ضمن اعمال تحریم هایی
غلیه کشورما مدت شصت روز مهلت داده است تا ایران کلیه ی
فعالیت های خود را درزمینه ی انرژی هسته ای
متوقف سازد و خواسته شده است که اقدام ایران درقبال این قطعنامه پس از
سپری شدن مهلت مذکور به سازمان ملل گزارش شود .
ماجراجویی ها ی آمریکا به همین
جا ختم نمی شود .او که در دست یابی به اهدافش در عراق ناکام
مانده است و عامل این ناکامی را ایران وسوریه
میداند درپی انتقام گیری می باشد .علاوه بر
تعقیب راهی که تاکنون در سازمان ملل پیموده است دست به اقدامات
دیگری خواهد زد . آنچه که از سخنرانی بوش در اعلام سیاست
جدیدش درعراق استنباط می شود
واقداماتی که متعاقب آن دراین روزها برعلیه ایران انجام
گرفته مبین این است که هیأت حاکمه آمریکا فعالیت
های ضد ایرانی خود راگسترش داده و جبهه های متعددی
علیه ما گشوده اند .
حال که سرانجام سیاست نگاه به شرق به اینجا
رسیده است تجدید نظ دراین شیوه الزامی است ،تصمیم
گیرندگان مملکت باید باتمامی امکانات دیپلماسی برا
ی متوقف نمودن شیوه ی خطرناکی که درسازمان ملل
برعلیه منافع ملی ما درحال تداوم است تلاشی جدی معمول
دارند .این حقیقت نیز نباید از نظر دور شود که اقدامات
آمریکا دراین روزها شیطنتی برای وادارنمودن
ایران به مقابله با این اقدامات خلاف
عرف بین المللی است .ضروری دارد با هوشیاری
وشیوه های دیپلماسی با چنین ترفندی برخورد
شود تااین تیغ تیز را عاقلانه از دشمن گرفت .
ابراهیم فتاحی
23/10/ 85