تاریخ وشناخت ادیات

قسمت اول

دین به عنوان یک پدیده اجتماعی از آغاززندگی انسان و به وجود آمدن اجتماعات بشری در آن ها وجود داشته است وپیوسته دراین جوامع نقش آفرینی نموده است وهمراه با تکامل فکر واندیشه آدمی ،دین نیز تکامل یافته است .بنابر این تاریخ ادیان را با توجه به دوران حیات انسان بر روی زمین می توان به دو دوره تقسیم نمود .به عبارت دیگر دین در جوامع انسانی دو دوره داشته است .

اول ادیان بدوی.یعنی ادیانی که انسان های اولیه به آن ها اعتقاد داشته اند .دوم ادیان دوره تمدن بشزی .یعنی ایامی که بشریت وارد مرحله تمدن خود می شود وتکامل فکری پیدا می نماید ودین نیز همراه این دگرگونی در فکر و ذهن او متکامل می گردد .پس در بررسی تاریخ وشناخت ادیان با توجه به این دو دوران پیش می رویم .

الف . ادیان بدوی .جامعه شناسان با توجه به مطالعاتی که در جامعه های بدوی انجام داده اند به اشکال مشابهی از دین ،عقاید ،مراسم و عباداتی رسیده اند که انسان های بدوی به آن ها پایبند بوده اند .از اینجا نتیجه گرفته اند که اصولاً انسان ازآغاز ابتدایی ترین حیاتش دارای یک شکلی از دین بوده و مذهب و اعتقاد به دین در زندگی او نقشی اساسی ایفا نموده است ویکی از عوامل ضروری زندگی وی محسوب می گردد .منبابع اصلی برای مطالعه تاریخ وشناخت ادیان دو کتاب تاریخ وشناخت ادیان دکتر علی شریعتی و تاریخ جامع ادیان جان ناس می باشد و هرکجا به منبع دیگری مراجعه شده آن منبع ذکر می گردد .

بنابراین ازادیانی که به عنوان دین بدوی بشری دراین دو منبع اسم برده شده آغار می کنیم .

فیتیشزم

یکی از ادیان بدوی وابتدایی که جامعه شناسان آن را دین بشری دانسته وبر این اعتقاد می باشند که این دین ،دین عمومی بشر بوده است وادیان دیگری از آن سرچشمه گرفته اند فیتیشزم می باشد .

دکتر شریعتی در جلد اول تاریخ وشناخت ادیان در ارتباط با این دین توضیحاتی داده ومعتقد است فیتیشزم یا روح پرستی نامی است محلی وجامعه شناسان در بررسی های خود اسم های خاص همان مذاهب جامعه های بدوی را برگزیده اند .

فیتیش شی ء یا اشیایی بوده است که مورد پرستش انسان های اولیه قرار گرفته وجوامع بدوی اعتقاد داشته اند که در آن ها قوایی مخفی است که می شود از آن ها استمدادگرفت و بر مبنای همین اعتقاد این اشیاء مورد پرستش قرار گرفته اند .مانند مهره ها ،سنگ ریزه ها وبعضی از اشیاء متبرکه .جان ناس در کتاب تاریخ جامع ادیان خود بر این موضوع تأکید دارد و برای فیتیش چنین تعریفی بیان می نماید .

در معابد انسان های بدوی که شکاف کوهها بوده است پس از کشف در آن ها مهره هایی یافته شده که با دقت خاص تراسیده شده و دارای سوراخهایی بوده اند که ازمیان آن ها نخ عبور داده شده است. بدویان با دست زدن ،مسح یا بوسیدن آن ها را عبادت می نموده اند . براین مبنا فیتیشرم به معنای مقدس بودن بعضی از اشیاء طبیعی بوده است .

آنیمیسم

اعتقاد پیروان این دین براین بوده است که همه ی پدیده های طبیعی اعم از زنده یابی جان ، متحرک یا ساکن دارای روح یا روانی هستند که در درون آن ها مخفی می باشدبخصوص در انسان که هنگام خواب ازبدن اوجدامی شودودر موقع مرگ بطور دائم بدن را ترک می کند .چون آن را مرکز نیروی غیبی وصاحب اراده وقصد می دانستند مورد پرستش قرارمی دادند .

آنیم به معنای به تحرک درآوردن وتحریک کردن وبه هیجان آوردن می باشد .آنیم دین روح پرستی است .دین روح پرستی دارای خصوصیاتی است که عبارتند از :شخصیت انسانی داشتن .دارای آگاهی بودن .داشتن اراده ،کینه ،نفرت ،عشق ومحبت .خدمت یاخیانت می کنند .شوم یا هستندیامقدس.خیراندیاشر .

روح ماندگار است وازبین نمی رودودرجاهایی خاصی چون کنارجسد .کوه ها .جنگل هاو...می مانند .

معتقدان به آنیم براین باوربوده اندکه روح پس از مرگ مبدل به پدیده ای طبیعی می شود چون طوفان .آب .باران. دریا .

بنابراین هرپدیده ای درطبیعت دارای روحی می باشد .آنیم معتقد به اصالت روح است وباقی ماندن وفنا ناپذیری آن اولین کلمه ای است که در فلسفه بشری تجلی پیدا کرده است . دومسئله در آنیمیسم مطرح می باشد .اول روح ودوم تناسخ ارواح.

تناسخ عبارت است از بقای روح ووارد شدن آن به تنی دیگر پس از مرگ تن اول ورندگیش را درجسم دوم ادامه دادن .پس از مرگ جسم دوم روح یا به عالم ارواح بازگشت می نماید ویا درجسم سوم ،چهارم و الی آخر وارد می شودکه انسان ،نبات ،جماد ویاحیوان می باشند .تناسخ ارواح که در مذاهب هند و بعضی از فرق اسلامی وجود دارد از بدوی ترین اعتقادات مذهبی بشر است .

ادامه دارد