قسمت هشتم
درقسمت قبل بحث درباره كودتاي 1299 به
ارتباط رضاشاه با دول خارجي رسيد و ازآن جمله ارتباط وي باانگلستان توضيح داده شد
اينك دنباله مطلب :
2- ارتباط باروس ها
رضا خان از پايين ترين درجة نظامي
تابالاترين آن درزمان كودتايعني مير پنجي رادرتيپ قزاق طي نموده بود چون قزاق ها
تحت تعليم افسران روس بودند لذا رضا خان باآن آشنايي داشت 0اعمال نفوذ روس ها
دربين بخشي از اشراف بود وازطريق قزاق ها نيز اعمال نفوذ مي نمودند كه باانقلاب
بلشويكي راه نفوذ حزبي رابرگزيدند0
رضا خان باروس ها ابتدا روابط خوبي داشت
اما پس ازماجراي تيمور تاشي وزير دربارش وطرح مسئله جاسوس بودن اوبراي روس ها كه
انگليسي ها رضا خان را از آن مطلع نمودند ، روابطش تيره شدودستور به كشف وقلع وقمع
گروههاي ماركسيستي دادكه معروف ترين آنها گروه 53 نفره به رهبري دكترتقي اراني بود
،كمونيست هايي كه پس ازكشته شدن تقي اراني به زندان طويل المدت محكوم شده بودند پس
از شهريور 1320 آزاد شدند 0
3- ارتباط باآلمان ها
درزمان اوج قدرت نازي ها درآلمان رضا
خان كابينه متين دفتري ر كه طرفدار آلمان بود تشكيل داد( 1318 ) وارتباط نزديك
باآن ها رادردستور كاركابينه قرارداد وعملاً روابط تجاري وصنعتي نيز توسعه يافت 0
تعداد مهندسين ومتخصيصن آلمان درايران زياد شد وآلمان به مقام دوم پس ازانگليس
رسيد0 پس ازشكست آلمان درجنگ رضا خان منصور الملك (پدرحسنعلي منصور) رابه سرعت به
نخست وزيري منصوب نموده تا باگماردن اين مهره انگليسي آن ها راازخود راضي نمايد0
بلافاصله مبادرت به بيرون كردن متخصصين آلمان ازايران نمود تا شايد بااين اقدامات
حكومت خودرا ابقانمايد اماديگر دير شده بود 0 انگليسي ها از آنچه كه در درون
درباره رضاخان مي گذشت وعلاقه شديد او به آلمان وهيتلر اطلاع دقيق داشتند واطمينان
داشتند كه اگر ارتش آلمان به مرزهاي ايران برسد رضا خان صددرصد دراختيار آن ها
خواهد بود وآلمان ها ازطريق ايران مي توانند برخاورميانه ازيك سو و برساير
مستعمرات انگليس كه هندوستان ازبزرگترين آن ها بود ازسوي ديگر اعمال كنترل نمايند0
به رضا خان اعلام داشتند كه براي اثبات عدم همكاريش باآلمان ها كارشناسان آلماني
راظرف 48 ساعت ازايران اخراج نمايد اودر ظرف 24 ساعت اين كارراكرد0 اعلام داشتند
كه متفقين مقاديري اسلحه مي خواهند به روسيه برسانند بايد امنيت آن تأمين شود رضا
خان تأمين امنيت راه ها راتضميمن نمود اما متفقين اظهار داشتند كه خود مي خواهند
اين كار را انجام دهند وضروري است ارتش سه گانه انگليس ، شوروي وآمريكا وارد خاك
ايران شود0 رضا خان سفراي كشورها شوروي و انگليس رابراي اطلاع ازآخرين تصميماتشان
به كاخ سعد آباد دعوت نمود آن ها اعلام داشتند كه تصميسم اين است ارتش سه گانه
دوستانه وارد ايران شود 0درپاسخ رضاخان مبني بر عدم نياز به اين اقدام وتامين
امنيت راه ها توسط ايران سفراي مذكور اعلام داشتند كه طرح ورود ارتش سه كشور تصويب
شده واز دست آنها كاري برنمي آيد بالاخره ارتش متفقين وارد ايران شدند ورضا خان كه
مي دانست باورود اين ارتش ازقدرت بركنار مي شود براي فريب افكارعمومي دستور مقاومت
رابه ارتش صادرنمود0 ارتش ايران درحدي نبودكه بتواند درمقابل ارتش متفقين مقاومت
كند وازطرف ديگر مردم هم كه استبداد رضا خان راديده بودند ارتش راياري ننمودند0