تاريخ معاصر ايران

قيام هاي پس ازمشروطيت

قسمت اول

مقدمه :

ملت ماكه جهت رهايي از اسارت حكومت خود كامه واستبدادي وبرقراري استقلال ، آزادي ورفاه انقلاب مشروطيت رابوجود آورد پس از پيروزي مشروطيت بامشكلاتي مواجه شد0 كشورهاي خارجي چون روسيه تزاري ، انگليس وآلمان بر سرمنافع خود درايران به رقابت باهم برخاسته وشروع به دخالت درامور ايران نمودند0

نيروهاي انگليس درجزيره هنگام ودرسواحل جنوب پياده شده ومبادرت به دخالت درامور دااخلي نمودند روسيه نيز كه به شدت ازاستبداد شاهي درايران دفاع مي نمود سياست خود راتغيير داد وباانگلستان كنار آمد وقرار داد 1907 راامضا كردند آلمان علي رغم اين ائتلاف به فعاليت هاي خود ادامه داد ومقام سوم تجارت رادر ايران پس از روس وانگليس بدست آورد ودرحمل ونقل دريايي مقام دوم راپس ازانگليس داشت وقبلاً نيز مبادرت به تأسيس بانك وايجاد مدرسه واعطاي وام به دولت ايران نموده بود ، دولت عثماني نيز لشكر خود راوارد ايران نموده بود وبه حدود اروميه رسيده بود شمال ايران درتصرف قواي روس ،جنوب درتصرف قواي انگليس، وارتش عثماني نيز آذر بايجان رااشغال نموده بود0 وضع اقتصادي كشور به وخامت كامل گراييده بود ، تسلط بيگانگان برمناطق مختلف كشور قدرتي براي دولت مركزي نگذاشته بود وجنبه تشريفاتي داشت 0 خزانه دولت تهي ، فقر و گرسنگي شيوع پيدا نموده وگسترش بيماري موجب غير مسكوني شدن مناطقي ازكشور گشته بود0 اين عوامل موجب شد تا افرادي درگوشه و كنار مملكت پيدا شوند وتصميم بگيرند تازنجير اسارت را پاره وآزادي واستقلال كشور راتأمين نمايند0 مرداني كه نهضت هايي درنقاط مختلف مملكت رهبر نمودند0 ميرزا كوچك خان دوگيلان خياباني درتبريز ، تنگستاني ها ودشتستاني ها درجنوب ، كلنل محمدتقي خان پسيان درخراسان ازجمله اين افرادبودند . درباره انگيزه بوجود آمدن اين جنبش ها دونظريه وجود دارد 0 دسته اي براين اعتقادند كه اينان ياغيان ومتمرديني بوده اند كه قصد شان رهايي ايران وايجاد يك حكومت مركزي نبوده بلكه فقط به ولاياتي كه دراختيار داشته اند قانع بوده اند0دسته ديگر اين ها را مرداني وطن خواه وافرادي مي دانند كه براي آزادي ايران وخاتمه دادن به بي سروساماني مملكت وايجاد حكومتي مستقل مبارزه نموده اند0 درقسمت هاي آينده به شرح مختصري درارتباط باهريك ازاين نهضت هاخوايم پرداخت