كودتاي 1299

قسمت سوم

درقسمت دوم گفته شدكه رقابت بين سيد ضياء ورضاخان به بركناري سيد ضياء الدين توسط شاه انجاميد، سيد ضياء الدين پس از بركناري به خارج ازكشورتبعيدشد بعداز بركناري سيد ضياء قوام السطنه به مخست وزيري رسيدگفته مي شود انگليسي ها پيشنهاد نخست وزيري رضاخان راداده بودند امااحمدشاه نپذيرفت 0 اونيز دردي ماه سال 1300 كنار رفت و مشيرالدئله به جاي اونخست وزيرشد 0 دولت مشيرالدوله هم چندان دوام نيافت وبراثر اختلاف بين اووسردارسپه، دولت درارديبهشت 1301سقوط كرديك ماه كارتشكيل كابينه طول كشيدتا سرانجام برسرقوام توافق شددرطول اين چند دولت رضاخان همچنان وزير جنگ بود وهمچنان برقدرت خودمي افزود آنچنان كه دردولت قوام نيمي ازبودجه مملكت رابه وزارت جنگ اختصاص داد0 افسران وقاداربه خود را درمراكزمهم گمارده بودوهمه اين اقدامات درراستاي رمينه سازي براي نخست وزير شدن خود بود . باسقوط دولت قوام مجدداًمشيرالدوله درراس دولت قرارمي گيرد0 اقدامات خودسرانه رضاخان وقدرت نمايي اوهمچنان ادامه دارد0 حتي درجلسات هيات دولت گاه گاهي شركت مي نمايد وكم كم اميراقتدارمحمودخان انصاري رابه جاي خود به هيات دولت مي فرستد ودستور برخورد خشونت بارواهانت آميز بارئيس دولت به او مي دهد واو رامجبور مي كند كه استعفانمايد . سرانجام اين امر محقق مي شود ومشيرالدواستعقاي خود رابه شاه تقديم مي دارد وشاه درشانزدهم آبان 1302 رضاخان رابه رياست دولت منصوب مي نمايد0

نويسنده تاريخ بيست ساله ايران ازقول احمدشاه نقل مي كندكه گفته است من هم اطلاع داشتم كه مي خواهند نغمه جمهوري خواهي سردهند من هم يابايد دست به تحريك بزنم وراه ديگرش اين بود كه استعفاي مشيرالدوله را بپذيرم ورضا خان رابه آرزويش كه رئيس الوزرايي بود برسانم تا شايد قدري آرامش پيدا شود0 مقارن باانتخابات مجلس پنچم يودكه هواخواهان رضاخان حزب تجدد راتشكيل دادند0 ودرشرايطي كه زمينه كا ملاً براي هيچ دولتي مساعد نبود رضاخان نخست وزير شد0 قريب يك هفته بعد احمد شاه تهران رابه قصد اروپا ترك نمود ووليعهد را كه يرادرش بودبه جاي خود معرفي كرد 0 اما رضاخان همچنان به تلاش خودبراي تسلط كامل برمملكت ادامه داد وبراي استعقاي وليعهد تلاش تازه اي آغازنمود0