پس ازشهريور1320

قسمت سوم

درقسمت دوم جريان چگونگي خروج نيروهاي شوروي به عنوان آخرين بخش نيروهاي متفقين ازايران وسرانجام عوامل دست نشانده آنها بيان شد وچگونگي تأسيس فرقه دمكرات آذربايجان نيز شرح داده شد 0

فرقه دمكرات كردستان

فرقه دمكرات كردستان نيز به دنبال تشكيل فرقه دمكرات آذربايجان توسط قاضي محمدتشكيل شد واولين كنگره خودرا درآبان 1324 بر گزار نمود ، يك ماه پس ازتشكيل كنگره قاضي محمد موجوديت حكومت كردستان رااعلام ومجلسي به نام مجلس ملي كردستان وي رابه عنوان صدرحكومت ملي انتخاب نمود0 اين حكومت نيز پس ازملاقات قاضي محمد بابعضي ازمقامات شوروي تشكيل گرديد ومورد حمايت مادي ومعنوي آنان بود كه با دستگيريقاضي محمد واعدام اوبحث حكومت ملي كردستان نيز پايان يافت 0

بدين ترتيب درسال 1325 آخرين نيورهاي متفقين ازايران خارج شد ودو فرقه دمكرات آذربايجان وكردستان كه به تحريك شوروي قصد جداسازي بخش هايي ازايران راداشتند نيز سركوب گرديده ومنحل شدند0

احزاب وگروههاي بعداز شهريور 1320

درهمان يكي دوسال اول پس ازشهريور20 حدود بيست حزب مختلف تشكيل شد كه ياپس ازمدت كوتاهي فعاليت آن ها متوقف شد يا تجزبه شدند ويا به احزاب ديگري پيوستند 0 درايران پس ازمشروطيت احزابي تشكيل شدند ولي درزمان رضاخان زمينة فعاليت هاي سياسي مسدود گشت وحزب وياگروهي به صورت علني تشكيل نشد اما پس از شهريور 20 وبازشدن فضاي سياسي جامعه وازبين رفتن اختناق وديكتاتوري احزاب وگرههاي متعدد بوجود آمده واعلام موجوديت نمودند 0

حزب كمونيست كه درسال 1299تشكيل شده بود ودرزمان رضا خان اعضاء آن دست گيرشده بودند. باورود ارتش شوروي به ايران پس ازشهربور1320 اولين هسته خزب توده راتشكيل دادند0 تشكيل حزب توده درمهر1320 بود وبه علت پذيرش مرام ماركسيستي نمي توانست بامباني اسلامي سازگاري داشته باشد امابراي جذب مردم وپيدا كردن مبناي قانوني مشروطيت وقانون اساسي راپذيرفت 0 اين حزب درابتداازبيان مرامنامه خودتفره رفت ودرسال 1329 است كه دراساسنامه خود مي آوردكه حزب توده سازماني سياسي طبقه كارگر- جهان بيني حزب تودة ماركسيسم 0 لنينيسم است واصول تشكيلاتي آن ازاين جهان بيني ناشي مي شود 0 درمهر1321 اولين كنفرانس ايالتي خودرادرتهران تشكيل داد واتحاد چهار طبقه كارگر – دهقان – روشنفكر وپيشه ور راشعار خودقرارداد0

درسال 1322جبهه اي به نام جبهه آزادي تشكيل داد0 اين جبهه پس ازحمايت حزب توده ازطرح شوروي براي نفت شمال ايران پراكنده گرديد0

اولين كنگره حزب توده درمرداد 1323 تشكيل شد ودرقطعنامه پاياني آن اعلام داشت دولت هايي كه ازشهريور 1320 روي كار آمده اند پشتيباني مردمي نداشته اند وخواستار تشكيل دولت ملي ودمكراتيك گرديد ولي درسال 1324 دركابينه قوام شركت و درقبال دولت شووي عملاٌ ازخط مشي آن دولت درايران حمايت مي نمايد 0

حزب اراده ملي : درمقابل حزب توده كه ازمنافع شوراي دفاع مي نمود وازاين كشور طرفداري مي كرد سيدضياء الدين كه به ايران برگشته بودحزب اراده ملي راتشكيل داد وشعار دفاع ازاسلام ومشروطيت راسرداد0 حزب اراده ملي حزب توده رابه عنون وابسته به شوروي معرفي مي نمود وحزب توده حزب اراده ملي را مجري سياست هاي انگليس درايران مي دانست وبراي اثبات نظريه خود دلايلي رانيز ارائه مي داد0

احزاب ديگري نيز وجود داشتند كه سعي درحذب افرادمي نمودند ولي مهمترين آن ها اين دوحزبي بود كه به آن ها اشاره شد0درمجلس براساس گروهها ودسته جات واحزاب فراكيسونهايي تشكيل شدازجمله درمجلس چهاردهم فراكيسون : اتفاق . اتحادملي . ميهن . ايران .آزاد . ليكن ثابت وپابرجانبودند 0 فراكسيون هاي اتحاد . آزادوميهن براي اينكه اكثريت ثابتي داشته باشند جبهه اي تشكيل دادند كه مركب ازهشتاد نماينده كه طرفدارغرب بودند ودرمقابل كمونيست ها كه طرفدارشرق بودند قرارداشتند 0