نهضت ملي شدن صنعت نفت
قسمت پانزدهم
در قسمت چهاردهم گفته شد كه دكتر مصدق
از بين دو راه رها كردن رهبري نهضت و سركوب كانون هاي تؤطئه داخلي كه در پيش روي
داشت راه دوم را برگزيد و مصمم شد به هر شكل ممكن اين مراكز تؤطئه عليه نهضت ملي
شدن صنعت نفت را تعطيل و منكوب نمايد. كانون هاي تؤطئه گري چون:
دربار، مجلس سنا،ارتش، سفارت انگليس
و 000
در پي بازنشسته كردن 136 نفر از افسران ارتش به
علت عدم صلاحيت خدمتي 15 نفر از امراي ارتش نيز به همين علت بازنشسته شد
ند كه به دليل
معترض بودنشان به بازنشستگي خود به سرپرستي سرلشكر فضل الله زاهدي رئيس كانون
بازنشستگان ارتش و سناتور انتصابي شاه با همراهي سرلشكر حجازي كانون افسران
بازنشسته ارتش را به مركز تؤطئه اي عليه دولت مبدل ساختند.
دکتر
حسین فاطمی در مصاحبه ای مطبوعاتی در 31 مهرماه سال 1331 تؤطئه اي عليه
دولت را فاش ساخت كه در آن سرلشكر زاهدي، سرلشكر حجازي، برادران رشيديان و چند نفر
ديگر در آن شركت داشتند، دكتر فاطمي گفت: اين افراد به نفع
يك سفارتخانه خارجي مشغول تؤطئه عليه دولت بوده اند امروز صبح از طرف
فرمانداري نظامي بازداشت شدند و نسبت به افرادي كه مصونيت پارلماني دارند دولت مطالعه
خواهد كرد تا اقدامات لازم معمول گردد.
نخست وزير قصد داشت تا در روز 29شهریور گزارش علل غير قابل قبول بودن پيام
هاي دولت انگليس و آمريكا را به اطلاع مجلس برساند اما به دليل به حد لفاف
نرسيدن مجلس آن را از طريق راديو به اطلاع مردم رساند. در اين پيام مهمترين اين
علل را در نظر گرفتن غرامت از سوي انگلستان و ايجاد تحريكات در داخل كشور و اعمال
فشارهاي اقتصادي و مالي بر ايران را اعلام داشت. قبلاً دكتر مصدق به علت عدم نتيجه
دادن مذاكرات با انگليس احتمال قطع رابطه با اين دولت را خبر داده بود. در روز 30
مهر سال 1331 وزارت امور خارجه ايران طي يادداشتي به عنوان كاردار سفارت انگليس
تصميم دولت ايران مبني بر قطع رابطه سياسي با دولت بريتانيا اعلام نمود. در اين
يادداشت عواملي كه موجب شده تا دولت ايران مجبور به اخذ اين تصميم گردد را عدم
علاقه انگلستان به حل و فصل مسئله نفت، مداخله بعضي از مأمورين آن دولت در
امورداخلي ايران و تحريكات و مشكلاتي كه به قصد احلال در نظم و آرامش به وجود مي
آورند ذكر گرديده است.
روز 10 آبان اعضاء سفارت انگليس ايران
را ترك كردند و پس از نود و دو سال رابطه ايران و بريتانيا قطع گرديد. همان روز
دكتر مصدق پيامي خطاب به مردم انگلستان فرستاد كه از طريق راديو پخش گرديد. در اين
پيام دكتر مصدق خطاب به مردم انگليس گفته بود: علي رغم قطع رابطه دو دولت نسبت به
ملت انگلستان نهايت صميميت باقي است و رابطه دوستانه دو ملت ايران و انگلستان هم
چنان برقرار است. اگر روزي دفترمداخلات وحق كشي ها و تحريكات وسياست بازي- هاي
شركت نفت سابق در برابر چشمان حق پرست ملت انگليس گذارده شود بدون
شك به صبر و بردباري و طاقت ملت ايران
آفرين خواهند گفت. آيت الله كاشاني در پاسخ خبرنگار ديلي هرالد تريسون اكه پرسيده
بود آيا اين قطع رابطه به نفع ايران است .
ضمن حمايت از
اقدام دولت گفت: بله، ملت ايران در قرن اخير از سياست استعماري انگلستان جز زيان
چيزي نديده است. دولت ملي دكتر مصدق به پيروي از افكار عمومي مردم ايران ناگزير شد
كه اين قبيل رابطه سياسي با انگلستان را قطع نمايد.
بدين ترتيب دكتر مصدق در راستاي اجراي
تصميم خود مبني بر برخورد با كانون هاي تؤطئه عليه نهضت يا اين دو مركز يعني كانون
افسران بازنشسته ارتش و سفارت انگلستان برخورد نمود و در تداوم اين تصميم اقدامات
ديگري را نيز انجام داد كه در قسمت بعد به آنها اشاره خواهد شد.
ادامه دارد%