نهضت ملي شدن صنعت نفت
قسمت هجدهم
طرفداران دولت و جبهه ملي روز 25
فروردين 1332 طي بيانيه اي از مردم خواستند تا به پشتيباني از دولت و تصويب گزارش
هيأت هشت نفره در اجتماعي كه در روز 27 فروردين در ميدان بهارستان برگزار مي گردد
شركت نمايند. اين خبر شاه و مخالفان دولت را نگران ساخت. در روز 27 فروردين
تظاهرات عظيمي به نفع دولت برپا شد. همان روز به مناسبت
در گذشت همسر آيت ا ... كاشاني مجلس ختمي بر گزار شد كه در آن علاء به نمايندگي از شاه و دكتر ملك اسماعيلي
به نمايندگي از سوي دكتر مصدق شركت كرده بودند در پايان آن تظاهراتي به پشتيباني
از مصدق انجام گرفت. بعدازظهر روز 29 فروردين هيأت هفت نفره اي از سوي فراكسيون
نهضت ملي به منزل آيت الله كاشاني رفتند و از او خواستند كه اقليت در مجلس شركت
نمايند و نظرات خود را در رابطه با گزارش هيأت هشت
نفره ابراز دارند. همان روز هيأت ديگري با نخست وزير ملاقات و پيرامون اوضاع سياسي كشور و
وضع مجلس مذاكره كردند.
كوشش براي تضعيف نمودن اقتدار دولت
تنها به نمايندگان وابسته به دربار در مجلس ختم نمي شد-مخالفان با همكاري سازمان
اطلاعاتي بريتانيا از همه راههاي ممكن براي ناامن جلوه دادن اوضاع ايران و ايجاد
نگراني در بين مردم استفاده كردند.
روز اول ارديبهشت 1332 سرتيپ افشارطوس
رئيس شهرباني كل كشور مفقود گرديد- شش روز بعد جسد او در تپه هاي لشكرك در شمال
تهران كشف شد. سرتيپ محمودافشارطوس استاد دانشگاه جنگ و از افسران برجسته ارتش بود
كه در مقابله با تؤطئه 9 اسفند نقش اساسي را ايفا نمود. افشارطوس از اعضاء سازمان
افسران ناسيوناليست و عضو شوراي فرماندهي آن بود – اين سازمان طرفدار دولت و از
آرمان هاي نهضت ملي حمايت مي نمود.
روز 12 ارديبهشت فرماندار نظامي در
اعلاميه اي اطلاع داد كه رئيس شهرباني توسط تعدادي از افسران بازنشسته به قتل
رسيده، دكتر بقائي و فضل الله زاهدي متهم به شركت در اين جنايت مي باشند – متعاقب
اين اعلاميه به سرلشكر زاهدي اعلام شد كه خود را به فرمانداري نظامي معرفي نمايد
اما او با موافقت آيت الله كاشاني و راهنمايي ميراشرافي در مجلس متحصن گرديد و در
نامه اي به آيت الله كاشاني دليل اين كار خود را نداشتن امنيت ذكر نمود. كاشاني در
زير نامه زاهدي نوشت : بازرس مجلس، از سرلشكر زاهدي پذيرائي شود.
متعاقب اين دستور چون در مجلس مكاني
براي استقرار زاهدي نبود وي را به ساختمان مجلس سنا برده و اتاق هيأت رئيسه را در
اختيار وي قرار دادند. عصر همان روز آيت الله كاشاني به اتفاق 15 نفر از نمايندگان
به ديدار زاهدي رفتند و آيت الله كاشاني از وي تعريف و تمجيد نمود و از مسائلي كه
براي وي به وجود آمده است اظهار تأسف نمود و با اشاره به دوستي خود با زاهدي وي را
مورد احتياج همه دانست.
اين مسئله موجب خشنودي مخالفان دولت و
جناح وابسته به دربار شد و طرفداران دولت و مردم را از اينكه مجلس به پايگاهي براي
مخالفين نهضت مبدل شده است نگران نمود.
پناهنده شدن زاهدي به مجلس همزمان بود
با فعاليت هاي سازمان هاي جاسوسي انگليس و آمريكا و نامزد نمودن وي
براي جانشيني مصدق .
روز 24 ارديبهشت از سوي وزير دادگستري
طي نامه اي به مجلس خواسته شد كه به علت اتهام دست داشتن بقايي در قتل افشارطوس از
وي سلب مصونيت گردد. بحث سلب مصونيت از بقايي به هتاكي نمايندگان دربار و زدوخورد
انجاميد و اين وضعيت تا 21 تير كه عملاً مجلس از اعتبار افشار ادامه داشت. در 31
ارديبهشت كيهان مصاحبه اي از آيت الله كاشاني منتشر نمود كه در آن ضمن اشاره به
سابقه دكتر بقايي از وي دفاع نمود و او را مبرا از اين اتهام دانست و اضافه نمود
كميسيون دادگستري مجلس بايد به اين موضوع رسيدگي نمايد.
روز 29 خرداد نمايندگان فراكسيون نهضت
ملي از مردم دعوت نمودند تا به مناسبت خلع
يد از شركت سابق نفت در ميدان بهارستان جمع شوند و شنونده
سخنان نمايندگان نهضت درباره كارشكني هاي دشمنان باشند. آيت الله كاشاني در پاسخ به
تظاهرات عظيم روز 29 خرداد واكنش آشتي جويانه را درپيش گرفت و نمايندگان را به
اتحاد و اتفاق دعوت نمود. اين بيانات او در بعدازظهر روز اول تير در ملاقات با
نمايندگان ايراد شد. وي پس از برشمردن امتيازات شخصيتي خود از نمايندگان خواست
براي رفع مشكل كنوني به وي كمك كنندو وي را ياري نمايند. اين آخرين جلسه آيت الله
كاشاني به عنوان رئيس مجلس با نمايندگان بود.
نمايندگان با تشكيل جلسه علني براي
تعيين و انتخاب هيأت رئيسه دوره دوم مجلس در دهم تيرماه موافقت كردند.
ادامه
دارد