درقسمت هاي اول ودوم درارتباط بامقدمه ومواد يك تاپانزده اعلاميه
حقوق بشرمطالبي ارائه گرديد اينك به تشريح ساير مواد اين اعلاميه پرداخته مي شود0
ماده
16- هرزن ومرد يالغي حق دارند بدون هيچگونه محدوديت ازنظر
نژاد، مليت ، مذهب باهمديگر زناشويي كنند وتشكيل خانواده دهند درتمام مدت زناشويي وهنگام
انحلال آن زن وشوهر دركليه امورمربوطه به ازدواج داراي حقوق مساوي مي باشند 0
ازدواج
بايد بارضايت كامل وآزادانه مردوزن واقع شود0 خانواده ركن طبيعي واساسي اجتماع است
وحق دارد0ازحمايت جامعه ودولت بهره مند شود
ماده
17- هرشخصي ، منفرداً يابه طور اجتماع حق مالكيت دارد0 احدي
رانمي توان خودسرانه ازحق مالكيت محروم نمود0
ماده
18- هركس حق دارد كه ازآزادي فكري ، وجدان ومذهب بهره مند شود0
اين حق متضمن آزادي تغيير مذهب ياعقيده وهمچنين آزادي اظهار عقيده وبيان مي باشد ونيز
شامل تعايمات مذهبي واجراي مراسم ديني است 0 هركس مي تواند ازاين حقوق منفرداً يامجتمعاً
به طور خصوصي يابه طورعمومي برخوردارباشد0
ماده
19- هركس حق آزادي عقيده وبيان دارد وحق مزبور شامل آن است كه
ازداشتن عقايد خود بيم واضطرابي نداشته باشد ودركسب اطلاعات وافكار ودراخذ وانتشارآن
به تمام وسايل ممكن وبدون ملاحظات مرزي ، آزاد باشد 0
ماده
20- هركس حق دارد آزادانه مجامع وجمعيت هاي مسالمت آميز تشكيل
دهد0 هيچكس رانمي توان مجبور به شركت دراجتماعي كرد0
ماده
21- هركس حق دارد كه دراداره امور عمومي كشور خود خواه مستقيماً
وخواه باوساطت نمايندگاني كه آزادانه انتخاب شده باشند شركت جويد0 هركس حق دارد باتساوي
شرايط به مشاغل عمومي كشور نايل آيد 0اساس ومنشاء قدرت حكومت اداره مردم است 0 اين
اداره بايد بوسيله انتخاباتي ابراز گردد كه ازروي صداقت وبه طور ادواري صورت پذيرد
0 انتخابات بايد عمومي وبارعايت مساوات باشد وباراي مخفي وياطريقه اي نظيرآن انجام
گيرد كه آزادي راي راتامين نمايد 0
ماده
22- هركس به عنوان عضو اجتماع حق امنيت اجتماعي دارد ومجاز است
به وسيله مساعي ملي وهمكاري بين المللي حقوق اقتصادي ، اجتماعي وفرهنگي خودرا كه لازمه
مقام ونمود آزادانه شخصيت اوست بارعايت تشكيلات ومنابع هركشور به دست آورد0
ماده
23- هركس حق دارد كاركند0 كارخود راآزادانه انتخاب نمايد .شرايط
منصفانه ورضايت بخشي براي كار خواستار باشد و درمقابل بيكاري مورد حمايت قرارگيرد همه
حق دارند كه بدون هيچ تبعيضي در مقابل كارمساوي اجرت مساوي دريافت دارند هركس كاري
كند به مزد منصفانه ورضايت بخشي ذيحق مي شود كه زندگي او وخانواده اش راموافق شئون
انساني تامين كند وآنرادرصورت لزوم باهرنوع وسايل ديگرحمايت اجتماعي تكميل نمايد0 هركس
حق دارد كه براي دفاع ازمنافع خود باديگران اتحاديه تشكيل دهد ودراتحاديه هانيز شركت
نمايد0
ماده
24- هركس حق استراحت وفراغت وتفريح دارد وبه خصوص به محدوديت معقول ساعات كار ومرخصي
هاي ادواري بااخذ حقوق ذيحق مي باشد 0
ماده
25- هركس حق دارد كه سطح زندگاني او ، سلامتي ورفاه خود وخانواده
اش رااز حيث خوراك ومسكن ومراقبت هاي طبي وخدمات لازم اجتماعي تامين كند وهمچنين حق
دارد كه درمواقع بيكاري ، بيماري نقص اعضاء بيوگي ، پيري يادرتمام موارد ديگري كه به
علل خارج ازاراده انسان وسائل امرارمعاش ازدست رفته باشد ازشرايط آبرومندانه زندگي
برخوردار باشد 0 مادرزن وكودكان حق دارند كه ازكمك و مراقبت مخصوصي بهره مند شودند
، كودكان چه براثر ازدواج وجه بدون ازدواج بدنيا آمده باشند حق دارند كه همه ازيك نوع
حمايت اجتماعي برخوردارشوند0
ماده
26- هركس حق دارد كه ازآموزش وپرورش بهره مند شود0 آموزش وپرورش
لااقل تاحدودي كه مربوط به تعليمات ابتدايي واساسي است بايد مجاني باشد 0 آموزش ابتدايي
اجباري است 0 آموزش حرفه اي بايد عموميت پيدا كند وآموزش عالي بايد باشرايط تساوي كامل
بر روي همه باز باشد تاهمه بنابه استعداد خود بتوانند ازآن بهره مند گردند0آموزش وپرورش
بايد طوري هدايت شود كه شخصيت انساني هركس رابه حد المكان رشد آن برساند واحترام و
حقوق وآزادي هاي بشر راتقويت كند0 آموزش وپرورش بايد حسن تفاهم ، گذشت واحترام عقايد
مخالف ودوستي بين تمام ملل وجمعيتهاي نژاد يامذهبي وهمچنين توسعه فعاليت هاي ملل متحد
رادر راه حفظ صلح تسهيل نمايد 0 پدرومادر درانتخاب نوع آموزش وپرورش فرزندان خود نسبت
به ديگران اولويت دارند0
ماده
27- هركس حق دارد آزادانه درزندگي فرهنگي واجتماعي شركت كند0
ازفنون وهنرهامتمتع گردد ودرپيشرفت علمي وفوايد آن سهيم باشد0 هركس حق دارد ازحمايت
منافع معنوي ومادي آثار علمي ، فرهنگي ياهنري خودبرخوردارشود0
ماده
28- هركس حق دارد برقراري نظمي رابخواهد كه ازلحاظ اجتماعي وبين
الملي ، حقوقي وآزادي هايي راكه دراين اعلاميه ذكر گرديده است ، تامين كند وآنها را
به مورد عمل بگذارد 0
ماده
29- هركس درمقابل آن جامعه اي وظيفه دارد كه رشد آزادوكامل شخصيت
اورا ميسر سازد 0 هركس دراجراي حقوق و استفاده ازآزادي هاي خودتابع محدوديت هايي است
كه بوسيله قانون منحصراً به منظور تامين ، شناسايي ومراعات حقوق و آزادي هاي ديگران
وبراي رعايت مقتضيات صحيح اخلاقي ازنظر عمومي ورفاه همگاني درشرايط يك جامعه دمكراتيك
وضع گرديده است 0 اين حقوق وآزادي ها درهيچ موردي نمي تواند برخلاف مقاصد واصول ملل
متحد اجرا گردد 0
ماده
30- هيچيك ازمقررات اعلاميه حاضر نبايد طوري تفسير شود كه متضمن
حقي براي دولتي ياجمعيتي يافردي باشد كه به موجب آن بتواند هريك ازحقوق وآزادي هاي
مندرج دراين اعلاميه راازبين ببرد ويادر آن راه فعاليتي بنمايد 0