درقسمت
قبل انسان را ازديدگاه اسلام مورد بررسي قرارداده وبااستناد به داستان اوبه ويژگيهاي
، جانشين خدا بودن ودوآليست بودنش ازنظر اسلام اشاره شدواينك دنباله مطلب وساير ويژگي
هاي او :
دردنباله داستان خلقت انسان درقرآن
به اعتراض فرشتگان به خداوند واينكه مي خواهيد موجودي رابيافريند كه درزمين تباهي وفساد
نمايد0 خداوند اسماء رابه آدم تعليم مي دهد واز فرشتگان در بارة اسماء مي پرسد وآن
ها نمي دانند وخداوند به آدم دستور مي دهد كه فرشتگان را از حقيقت اسماء آگاه كن . در اينكه اسماء چيست تعابير وتفاسير گوناگوني
شده است اما آنچه كه مسلم است سخن ازتعليم وتربيت وآموزش است يعني انسان قدرت فراگيري
وآگاهي يافتن ازآنچه كه لازمه زندگي اوست دارد وبا بدست آوردن علم ودست يابي به دانايي
مي تواند در سرنوشت خود وهمنوعانش تحول ودگرگوني ايجاد نمايد وباتكيه برآگاهي وعلم
وتعليم وتعلم جامعه اي برمبناي تزكيه وتعليم براي پروش انسان هاي ايدآل بوجود آورد
كه درآن فضيلت ودانش وآگاهي به جاي رذلت وخود خواهي وجهل حاكم گردد0 يعني اصالت انسان
به علم وآگاهي است 0
يكي
از ويژگيهاي ارزشمند ديگري كه دراسلام براي انسان وجود دارد اراده واختيار اوست هيچ موجودي درجهان وجود ندارد كه داراي
چنين خصلتي باشد ،يعني ساير موجودات ازخود داراي اراده واختيار نيستند بلكه مسير زندگي
آنها همان طوري كه برايشان تعيين
شده است ادامه مي دهند ، تنها انسان است كه بااستفاده ازاراده واختياري كه دارد مي
تواند برخلاف قطرتش عمل نمايد وحتي درمقابل خالق خود بايستد وبرخلاف مسيري كه براي
بشر به منظورتكامل وترقي او تبيين شده است عمل نمايد 0 آزاداست كه خوب باشد يابد 0
موافق عقلش عمل نمايد يامخالف آن . راه نيك را برگزيند ياراه بد0 پس اراده بزرگترين
خصيصه انسان است 0
ويژگي ديگر انسان ازديدگاه اسلام
امانت داري اوست . امانت دارخدا بودن ، امانتي كه برهمه پديده ها آسمان وزمين عرضه
شداما آنها تحمل پذيرش آنرا نداشتند واين انسان بود كه اين امانت را پذيرفت 0 انا عضنا
الامانه علي السماوات والارض ...ما امانت خوئ را برآسمانها وزمين عرضه نموديم نپذيرفتند
اما انسان پذيرفت ... اين فضيلت ديگري
است براي انسان كه امانتي راكه همه پديده ها ازپذيرش آن سرباززدند پذيرفت وامانت دارخدا
شد 0 اينكه انسان درروي زمين هم جانشين خداست وهم امانت دار او0 اينكه اين امانت چيست
؟ تعابير و تفاسير گونا گوني از آن شده است . مولوي آن را اراده واختيارانسان مي داند
ودكتر شريعتي هم همين اعتقاد رادارد 0 درهيچ مكتبي چنين ويژگيهايي براي انسان درنظر
گرفته نشده است جز دراسلام واديان ابراهيمي 0
ازويژگيهاي ديگر انسان كرامت اوست 0 يعني
انسان داراي كرامت است واين كرامت وبزرگ منشي رابراي انسان مورد تأكيد خداوند است
0 لقد كرمنا بني آدم : فرزندان آدم راكرامت بخشديم 0 هيچ عاملي نبايد بتواند ونمي تواند
اين كرامت راخدشه دارنمايد 0 تمامي قوانين ، مقررات ، ضوابط اجتماعي بايد طوري تنظيم
شوند كه همه درخدمت حفظ اين كرامت باشند0 وظيفه تمامي حكومت ها است كه همة امكانات
لازم رابراي اعتلاي كرامت انسان درخدمت اودرآورند وهراقدامي غير ازاين برخلاف مسير
آفرينش گام برداشتن است 0 باتوجه به اينكه سه خصيصه كرامت ، خلافت ، امانت فقط براي
انسان درقرآن به كار رفته وبراي ساير موجودات ذكرنشداست بيانگر جايگاه ومنزلت انسان
در بينش اسلام مي باشد 0
انسان ازديدگاه اسلام اشرف مخلوقات
است وتمامي پديده هاي جهان درخدمت اوقراردارند 0 به علت فضيلتها و ويژگيهايي كه دراو
وجود دارد مورد تعظيم ملائكه قرارمي گيرد 0 درداستان خلقت آدم به عنوان نوع بشر آنگاه
كه خداوند مورد اعتراض فرشتگان قرارمي گيرد به علت خلق موجودي كه درزمين فساد وخونريزي
مي نمايد، خداوند فضيلت هاي اكتسابي آدم رابه آنها نشان مي دهد ودستور مي دهد همه فرشتگان
به علت وجود اين ويژگيها به او سجده نمايند 0 اين پس ازآن است كه فرشتگان چون خلقت
خودرا از آتش مي دانند وانسان رااز خاك ، خداوند بااين عمل هرگونه برتري نژاديي راابطال
وبرتري رافقط درگرو دانايي وعلم مي داند0 اين اوج عظيمت انسان دراسلام است كه فرشتگاني
كه ازنوروآتش اند درياي اوكه از لجن وگل است به خاك مي افتند واين اصالت انسان است
0