نهضت هندوستان

قسمت اول

مقدمه

قصدبراین است ازاین به بعدسلسله مطالب درارتباط بانهضت آزادی هنوستان بهطورهفتگی ارائه گردد . آنچه که دراین سلسله مطالب می آید تلخیصی ازکتاب ازادی هند نوشته شادروان مهندس بازرگان می باشد.

هتدوستان درطول حیات خودسه بارمورد حمله مهاحمین قرارگرفته است وبیش از دوهزاروپانصدسال تحت سیطره بوده وسه گرو مهاحم دراین مدت بر هندوستان حکم رانی نموده اند .

اولین هجوم به هندوستان توسط اقوام زرددرعصر باستان انجام گرفت .آن زمانی که هخامنشیان برایران حکومت می نمودند اقوام زرد از چین وکوههای شمال برهندوستان تاختندوسلسله هندی رابرانداختند وبرمردم هندوستان که پیروان آئین بودابودند غلبه یافتند .

دومین حمله درقرن هشتم میلادی توسط مسلمانان ترک بود که به سرکردگی محمود غزنوی انجام می گیرداوبه هندوستان لشکرکشی می نماید .مدت پانصدسال حکومت مغول برهندوستان بهترین دوران تمدن وقرهنگ هندوستان بوده است .

درقرن شانزدهم این باراز طریق دریا اروپائیان به هند می تازند ،ابتداپرتقالیها،سپس فرانسویان وانگلیسیها.انگلیسها رقبای غربی خودرا ازبین می برند وقدرت رایکی پس ازدیگری از پادشاهان مغول می گیرند .

درهندوستان درطول سیطره دوگروه اول و دوم هیچگونه نهضتی علیه آنان بوحود نمی آید علت آن هم این است که آنان شریک مملکت شده وبابومیان خوگرفته درشادی وغم مردم هندوستان شریک شدندوبرتری خودرابه رخ مردم نمیکشیدند.نهضت علیه انگلیسیها به دلیل استعمارگری وغارتی بودکه درهندوستان انجام دادند وخود را مالک وسرور مردم هندوستان می دانستند .برخلاف دولت  اسلامی مغول که خدمت می کرد انگلیسیها غارت وویرانی انحام دادند .اگرهم کاری انجام داده اند بعداّ معلوم شده که ازروی حسن نیت نبوده است .

رفتارسوء انگلیسیها موحب ایجاد وحدت وهمدلی دربین اقوام مختلف هند شد .عاملی که باعث بیداری مردم هندشد خودانگلیسیهابودند.آنان برای انجام اموراداری واداره صنایع وفعالیت های مستعمراتی خودونیزنفوذوگسترش فرهنگ خودمادرت به تربیت افرادی ازفرزتدات هتدنمودندبرای نیل به این هدف تعدادی ازفرزندان هندرابه انگلستان بردند.

آشنایی افرادی که به خارج برده شدندموجب بازشدن چشم وگوش این افرادگردید .این آشنایی ابتدادرجهت عکس نهضت هندبودوموجب گرایش به ذنیای غرب وتقلیدارآنان شدونام آن راتجددخواهی وتمدن طلبی گذاشتند .

فراگیری زبان ،آداب ،رسوم ،رفتاروحرکات انگلیسی آرزوی جوانان هندی شدوافرادی که به این اعمال مبادرت می نمودندآن راموجب مباهات می

دانستند. آنان نجات هتدوستان رادرتحت الحمایه ی انگلیس بودن می دانستندف اولین حزب مسیحی مآب درسال 1828 به منظور ایجاداصلاحات وآموزش زبان انگلیسی تشکیل گردید .

مبداء نهضت

سیاسیون هندابتداء نهضت هندوستان رابه سال1857 می دانند.درآن سال عده ای ازهنگهای هندازفرمان انگلیسی ها سرپیچی نمودندوبه شاه عالم امیرباقی مانده ازخاندان مغول دردهلی پیوستند .حوادث خونینی رخ داد.انقلابی هاسرکوب شدند.دراین سال هند رسماٌ ضمیمه انگلستان شد .

بعضی شروع نهضت را ازسال 1857 نمی دانندواعتقاددارندبعدازآن نهضت شروع شدوآن رامنبعث ازکنگره هند که درسال1885توسط انگلیسیهاتأسیس شدمی دانند .شادروان مهندس بازرگان این نظریه را قبول ندارد وبراین اعتقادبودکه نهضت هندوستان ازده الی بیست سال قبل یعنی درسال 1867 هیجده سال قبل ازتأسیس کنگره شروع شده است .

احیای دردوبوجودآمدن بینایی درافرادی موجب بازگشت به مبانی فلسفی هند که به دست فراموشی سپرده شده بود گردید.

        

پایه گزاران نهضت

قبلاگفته شد که حزبی متمایل به اصلاحات ومخالف بادرگیری باانگلستان به نام براهماساماح تشکیل شد.درمقابل این حزب ،حزبی به نام آریاساماج درسال 1875 ده سال قبل ازتشکیل کنگره به رهبری فردی روحانی به نام دایانداتشکیل گردبداین حزب علاوه برتعلیم وتربیت ودا مبارزه باخرافات مذهبی ، شیوع مسیحیت ومبارزه بااستعماررادربرنامه خودقراردادبه زودی حدود پانصدهزار عضو پیدامی نمایدودرزمینه آموزش دبستان هاودبیرستان های زیادی راتأسیس نمود .

بعدازساراسواتی جوانی به نام راماکریشاناباداعیه پیامبری ظهورمی نماید ویک نهضت مذهبی درهندوستان بوحودمی آورد.پس از اوشاگردش به نام ویوکانداپای به عرصه میگذارد،ضمن احیای اعتقادات ودانتاراچندبار به اروپاوآمریکا مسافرت می نماید.باایرادسخنرانی هاافکارغربی راتحت تأثیرمعتقدات فلسفی ومذهبی هندقرارمی دهد.دربازگشت به هندوستان درجمع استقبال کنندگان ازخودموضوع اسارت مردم توسط خارجیان را مطرح می نماید .اوباتکیه برافکارناسیونالیسم موجب بیداریی درمردم می شود.

بعداز یوکاننداوربیندوگهوزازرهبران مهم کنگره می شودابتدا بافعالیت اجتماعی وسیاسی سپس باگوشه نشینی عمل احیای روح ملی را دنبال می نماید .

ادامه دارد