نهضت هندوستان

قسمت دهم

تشکیل دولت ازطرف کنگره

کنگره به دوجناح اکثریت واقلیت تقسیم شده بود.اقلیت آن راکه چپ ها تشکیل می دادندباشرکت درانتخابات ومجامع مخالف بودندبااین استدلال که قوانینی که ضمانت اجرایی نداردونایب السلطنه یاحکام انگلیسی می توانندآن ها راکان لم یکن نمایندارزشی ندارند.امّااکثریت بااین استدلال که:میدان وسیعی به دست آمده است ومی توانیم قسمتی ازاهداف خودرااجراکنیم وبرای بقیه هم فشاربیشتری وارد نمائیم باشرکت درمجامع موافق بودند.

پارلمان انگلستان درسال 1935 قانون جدیدی به نام قانون دولت هندوستان به جای قانون1919 به تصویب می رساندکه درآن اجازه اعاده خودمختاری وتشکیل یک دولت فدرال مرکزی دادکه غیرازاموردفاع وسیاست خارحی بقیه امورتوسط دولت فدرال هنداداره گردد.این اقدام یک گام بزرگ درراه استقلال محسوب می شد.

دراولین انتخابات براساس این قانون حزب کنگره موفقیت بزرگی به دست آورد،درپنج ایالت اکثریت تام باکنگره بود.درچهارایالت کنگره بزرگترین حزب مستقل بود .فقط درایالت مسلمان نشین سندوپنجاب موفقیتش خفیف بود.

براثرتأخیرکنگره حکام ، دولت های ایالت هارا ازاحزاب دست دوم انتخاب نمودند.پس ازمذاکرات طولانی بانایب السلطنه تضمین گرفته می شودحکام درکار دولت دخالت ننمایند.قانون امیرنشین ها که موجب حکومت قرون وسطایی واستبدادی آن ها شده بود موقتاًاجرانشود.بدین ترتیب جناح طرفدارتشکیل دولت درکنگره بنا به پیشنهادابوالکلام آزاد وعلی رغم مخالفت نهرووموافق شدن گاندی دردولت شرکت می نماید .

دو.لت های کنگره درسال های1936 و1937 نزدیک دوسال برسرکاربودند،کارهای مهمی انجام دادندوآرامشی برسراسر کشورحکم فرمابود،آزادی زندانیان سیاسی ،اعطای آزادی های عمومی به مردم،وضع قوانین جدیددرباره زمین ،تسویه بدهی دهقانان ،برنامه های وسیع برای تعلیمات عمومی ،تعلیمات بزرگسالان واجرای برنامه های عمران دهات از جمله این اقدامات مهم بود .

درانتخابات سال1937کنگره اکثریت کرسی های پارلمان ایالتی را به دست آوردومسلم لیگ4/6درصدآراء مسلمانان رابه خوداختصاص داد.درسال1938تعداداعضاء کنگره به4/400000نفررسید،اختلافات داخلی بین اعضاء اکثریت کنگره واعضاء مترقی به اوج خودرسید.این موضوع گاندی راسخت ناراحت نمود.ازطرف دیگروزیران کنگره به علت محدودیت قوانین واختیارات ناچیزی که دولت های فدرال داشتندومنافعی که دولت انگلستان برای مؤسسات خوددرنظرگرفته بودنمی توانستنداحتیاجات وانتظارات مردم رابرآوردنمایندسبب بروز اوضاع نامناسب ونارضایتی درمردم گردید.اختلافات داخلی کنگره تحت تأثیر جنگ جهانی درسال های1395 تا1939 قرارگرفت.

تلاش های دوران حنگ جهانی دوم

جنگ جهانی دوم همه دنیاازجمله هندوستان راتحت تأثیرخودقراردادامامردم هندوستان ازفداکاری های گذشته خوداین ثمره رابه دست آورده بودندکه می توانستندبرخلاف جنگ جهانی اوّل ازورودبه جنگ خودداری نمایند .

حزب گنگره دراجلاسیه ی سال1939که ابرهای وحشتناک جنگ دراروپاپدیدارشده بودقطعنامه ای بشرح زیرصادرنمود:عدم موافقت باسیاست خارجی انگلستان درموردمعاهده مونیخ وقراردادایتالیاوانگلستان وشناسایی رژیم فرانکودراسپانیا.این سیاست عبارت بودازنقض عمدی اصول دمکراسی .تکراربدعهدی.پایان امنیت همگانی وهمکاری بادولت های دشمن دمکراسی.مخالفت باامپریالیسم وفاشیسم وپایان دادن به این دورژیم درجهان.هندوستان بایدبه عنوان کشوری مستقل وآزادسیاست خارجی خودراخودهدایت نماید.

به محض بروزجنگ وحمله آلمان به لهستان نایب السلطنه بدون مشورت با مجامع قانون گزاری هندوستان راجزء ممالک درحال جنگ اعلام ویک طرفه قانون1935 رامعلق اعلام نمود.کمیته اجرایی کمیته متعاقب این اقدام قطعنامه مفصلی صادرمی نمایدکه درآن این مواردآمده است:

اعلام نارضایتی نسبت به اعمال نایب السلطنه .محکوم نمودن تهاجم آلمان به لهستان .درمسئله جنگ مردم هندوستان خودتصمیم می گیرندوهیچ نیروی خارجی نمی توانداراده خودرابرمردم تحمیل نماید.هندوستان درجنگی که به نام دمکراسی شروع شده ودرحقیقت آزادی ودمکراسی را ازبین می بردسهیم نیست .

درداخل کنگره اختلافاتی بین گاندی وابوالکلام آزاد وافراددیگری چون نهرو،خان عبدالغفارخان ازاعضاء کمیته اجرایی بوجودآمد .گاندی نه تنها باجنگ مخالف است بلکه به انگلستان سفارش می کندباهیتلرنجنگندبلکه بانیروهای روحانی خودبااوبجنگند.

دراجلاسیه1940کنگره درپونادوقطعنامه ازطرف کمیته اجرایی  همه احزاب به تصویب می رسد .دراولی برمبارزه منفی وپیروی ازآن برای آزادی هنذوستان تأکید می گردد.دردومی برقرارداشتن هندوستان درکنارگروههای دمکرات درجنگ بین نازیسم ودمکراسی  تأکیدمی شود .

درچنین اوضاع واحوالی دولت هندوستان می خواهدقدمی پیش گذارد ،نایب السلطنه می خواهدبارئیس کنگره درخصوص همکاری درصورت افزایش اختیارات هیأت مجریه دولت مرکزی مذاکره نماید رئیس کنگره چون زمینه رامناسب نمی بیندملاقات راردمی کند.کنگره برای مبارزه علیه شرکت درجنگ نهضت ساتیاگراهاراتجدیدمی نماید . دولت شدت عمل نشان داده وبازداشت هاراشروع می نمایدازجمله رئیس کنگره درهنگام بازگشت ازسفرپنجاب که برای سروسامان دادن به عملیات ساتیاگراها رفته بودبازداشت وبه دوسال زتدان محکوم می نماید .

جنگ به سرحدات هندوستان می رسد.دولت هندوستان برای جلب رضایت مردم دستورآزادی رهبران کنگره راصادرمی نماید.احتمال حمله ژاپن به هندوستان وجوددارد،دونظریه درهندوستان پیدا می شودعده ای براین اعتقادمی باشند که ورود ژاپنی ها وخروح انگلیسی هارابایدبه فال نیک گرفت.اماکنگره بااین نظرمخالف است وجانشینی ژاپنی هارابه جای انگلیسیها خطرناک می داندولی دراینکه چگونه باید رفع خطرنمودبه طوری که باعث ابقای انگلیسیهانشودوبه فلسفه عدم خشونت موردنظرگاندی لطمه ای نیز واردنگرددایرادواشکال فراوانی وجوددارد .

 

ادامه دارد