نهضت هندوستان

قسمت سیزدهم

مراحل نهایی نهضت

متعاقب نطق نخست وزیر انگلستان هیأتی وارد هندوستان شدند.مذاکرات کنفرانس سیملا هیأت را به این نتیجه رساندکه مردم هندوستان ازنظرسیاسی متحدبوده وتنها اختلافات مذهبی دربین آن ها وجوددارد. مسلمانان با توجه به دراقلیت بودن ازآینده خود خوف دارند.برای اولین بارمسلم لیگ در اجلاس لاهورصحبت ازتقسیم کشور به میان آورد واز آن پس آن ناحیه را پاکستان نامیدند.

تقاضای مسلم لیگ برای داشتن خودمختاری مسلمانان درایالاتی که درآن اکثریت داشتنداینک فراتررفته و صحبت ازتجزیه کشور وتشکیل دولت مستقل به میان آمده است .

به مناسبت ورود هیأت حل مسئله استقلال هندوستان رئیس کنگره طرحی پیشنهاد نمود که باتوجه به وسعت کشور واختلاف زبان ،مذهب، عادات وشرایط جغرافیایی به منظور ازبین بردن نگرانی اقلیت هاهندوستان براساس فدرال تا آخرین حد ممکن اختیارات ایالتی اداره شود وفقط مسئله دفاع وارتباط خارجی دراختیار دولت مرکزی باسد .

طرح میسیون دولتی که درمه1946انتشاریافت برهمین مبنا کشوررابه سه منطقه،الف ،ب،پ تقسیم می کرد .منطقه الف شامل ایالات صددرصد هندو، منطقه ب شامل ایالات پنجاب ،سند،ایالات سرحدات غربی وبلوچستان با اکثریت مسلمان ومنطقه پ شامل بنگال وآسام  مسلمانان دارای اکثریت مختصر بودند.این طرح موردقبول کنگره ومسلم لیگ قرارگرفت .

برای این موفقیت مسالمت آمیز درسراسر کشور جشن وشادی برگزارگردید.دوهفته بعد نهرو رئیس کنگره دریک مصاحبه مطبوعاتی اعلام نمود که کنگره درمجلس به هرطریقی که لازم بداندطرح میسیون دولتی را تغییر یا اصلاح می نماید . این مطلب بهانه ای بدست محمد علی جناح ومسلم لیگ دادتاموافقت خودراازطرح میسیون دولتی پس بگیرد وباصدورقطعنامه ای تنهاراه برای نجات مسلمانان ایجاد پاکستان اعلام نمود.کنگره قطعنامه ای صادرومجدداًطرح میسیون دولتی را تأیید نموداما مسلم لیگ باور نمی نمایدومعتقداست وقتی کنگره درحال حاضرکه انگلیسی ها درهندهستند چنین تغییر رأی می دهدزمانی که قدرت به دست بگیرد چه برسراقلیت ها خواهدآورد.

نهرو که ازطرف نایب السلطنه مأمورتشکیل کابینه شده بود به نزدمحمدعلی جناح رفت اماجناح درخواست اورابرای معرفی وزراردنمود.روز16اوت1946درکلکته ازطرف جناح بنابه اختیاراتی که مسلم لیگ به اوداده بودروزعمل شدید اعلام گردید. به دستورجناح عده ای ازمسلمانان درخیابان هاراه افتاده ودست به قتل وغارت زدندوشهرکلکته تبدیل به کشتارگاهی شد.نه تنهادرکلکته بلکه درنواک هالی اغتشاشاتی بین دوطرف بوجودآمد .

بمبئی وپنجاب که آرامش خودراحفظ کرده بودندبه آشوب کشیده شدند به طوری که نخست وزیرپنجاب استغفاداد،روزبعد تظاهراتی برعلیه این اقدام جناح درلاهوربرپاشدووضعیت بسیارغیرقابل تحمل گردید .علی رغم این وضغیت ادریول طرح میسیون رادنبال نمود وبافشاربه جناح اوراراضی به شرکت در دولت نمودوپست وزارت دارایی که یک وزارتخانه کلیدی بودبه لیاقت علیخان ازنزدیکان جناح داده شد .اتلی نخست وزیردولت کارگری هندوستان که اعتقادبه حل مسئله هندوستان داشت دعوتی ازنمایندگان کنگره ومسلم لیگ ونایب السلطنه به لندن نمود.این کنفرانس هم بی نتیجه ماند.بزرگترین اختلاف برسرتفسیرجملات مناطق سه گانه بوجودآمد.متعاقب تشکیل دولت موقت مجلس مؤسسان برای تهیه اساسنامه هندوستان بدون شرکت مسلم لیگ تشکیل شد .درحاشیه این حوادث اعتصابات کارگری دومیلیون نفری اتفاق می افتد.ازسال 45 تا 47جمعاً3450 اعتصاب روی می دهد .

درچنین اوضاع واحوال آشفته ای امیدی به حل مسئله هندوستان نمی رقت اردویول که ناظربرمشکلات بودپیش بینی خون ریزی وهرج ومرج درصورت خروج فوری انگلستان می کرداما اوودولت کارگری درصدد بهانه تراشی نبودند.دولت کارگری برحل مسئله هندوستان اصرارداشت،نایب السلطنه دراوایل سال1347استعفادادوخاک هندوستان راترک نمود .کابینه کارگری لردمونت باتن رابااختیارات انتقال قدرت به هتدوستان تا3 ژوئن1948به عنوان آخرین نایب السلطنه بادردست داشتن طرح تجزیه به دهلی فرستاد .

ادامه دارد